Türkiye-Tacikistan Ekonomik ve Ticari İlişkileri , 9.6.2017

İKTİSADİ VE TİCARİ İLİŞKİLER (*)

Türkiye’nin Tacikistan ile ekonomik ve ticari ilişkileri, 1992-1997 yılları arasında Tacikistan’da yaşanan iç savaş nedeniyle diğer Orta Asya ülkelerine kıyasla daha yavaş gelişmiştir. Bununla birlikte, ülkenin yeniden istikrara kavuşmasının ardından kayda değer gelişmelere tanık olunmuştur.

Türkiye, RF, Kazakistan ve Çin'in ardından Tacikistan’ın dördüncü büyük ticaret ortağıdır. Bununla birlikte, ikili ticaret hacmimiz ülkemizin Tacikistan’dan ithal ettiği alüminyum miktarına bağlı olarak değişmektedir. Alüminyumun ardından Tacikistan’dan ülkemize en çok ham pamuk ithal edilmekte, ülkemizden Tacikistan’a ise muhtelif gıda ürünleri, konfeksiyon ve kimyasal ürünleri ihraç edilmektedir.

Tacikistan ile son yıllara ait ikili ticaret rakamları (milyon ABD Doları) aşağıda sunulmuştur:

YILLARİHRACATİTHALATDENGEHACİM

200546,71647,309-0,59294,026

200671,786118,395-46,608190,182

2007118,107143,351-25,244261,459

2008176,448147,72728,721324,175

2009126,461107,26619,194233,727

2010143,890283,689-139,578427,800

2011172,683324,282-151,599496,965

2012235,038345,177-110,139580,215

2013283,757371,358-87,602655,115

2014277,505160,947116,558438,452

2015162,928203,760-40,832366,689



Türk firmalarınca Tacikistan’da gerçekleştirilen doğrudan sermaye yatırımları 50 Milyon ABD Doları seviyesindedir. Türk sermayeli firmalar Tacikistan’da genellikle müteahhitlik, inşaat malzemeleri, halıcılık, mobilya üretimi ile gıda ve ticaret sektörlerinde faaliyet göstermektedir.

Türk firmaları, Tacikistan’da özellikle yabancı finans kuruluşları tarafından finanse edilen ve uluslararası standartlarda ihale edilen projelere ilgi göstermektedir. Türk Müteahhitlik firmaları Tacikistan’da, bugüne kadar, yaklaşık 562 milyon ABD Doları değerinde proje üstlenmişlerdir.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tacikistan Cumhuriyeti Hükümeti arasında 8 Nisan 1993 tarihinde imzalanan Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması uyarınca tesis edilen Türkiye-Tacikistan Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) VII. Dönem Toplantısı 19–23 Nisan 2009 tarihlerinde Duşanbe’de, VIII. Dönem Toplantısı ise 29-30 Kasım 2012 tarihlerinde Ankara’da tertiplenmiştir.

Türkiye’den Tacikistan’a yapılan taşımacılığın önemli bir bölümü Türkiye-İran-Türkmenistan -Özbekistan-Tacikistan karayolu hattı kullanılmak suretiyle sağlanmaktadır. Anılan güzergâh yaklaşık 1 hafta sürmektedir. Taşınan yük miktarı fazla olduğu takdirde ikinci alternatif olarak tercih edilen güzergâh ise RF-Kazakistan-Özbekistan-Türkmenistan-Özbekistan-Tacikistan demiryoludur. Bu hatta taşıma süresi 20–30 gün arasında değişebilmektedir. Ancak, coğrafi uzaklık nedeniyle taşımacılık masrafları önemli oranda artmaktadır.

Türkiye ile Tacikistan arasında imzalanan 6 Mayıs 1996 tarihli Uluslararası Karayolu Taşıma Anlaşması ile oluşturulan Kara Ulaştırması Karma Komisyonu’nun son toplantısı 3-4 Temmuz 2012 tarihlerinde Duşanbe'de gerçekleştirilmiştir. Türkiye ve Tacikistan arasında 4 Temmuz 2012 tarihinde Duşanbe'de imzalanan Kara Ulaştırması Karma Komisyonu Protokolü ile, 2012 yılından itibaren iki ülke arasındaki ikili/transit (tek tip) geçiş belgesi kotası 1500, üçüncü ülkeye/ülkeden taşımalar için de 200 adete yükseltilmiştir. 2017 yılı için Tacik makamlarınca 1000 adet ikili/transit (tek tip) ve üçüncü ülkeye/ülkeden taşımalar için de 200 adet geçiş belgesi verilmiştir.

Türkiye ile Tacikistan arasında 10 Eylül 1995 tarihinde Duşanbe’de imzalanan bir Hava Ulaştırma Anlaşması (HUA) mevcuttur. THY İstanbul-Duşanbe güzergâhında haftada 3 frekans tarifeli sefer düzenlemektedir. Aynı güzergâhta Somon Air’in haftada iki tarifeli uçuşu bulunmaktadır.

Kuruluş Protokolü Sayın Başbakanımızın 23–24 Ekim 2003 tarihlerinde Tacikistan’ı ziyaretleri sırasında imzalanan Türk-Tacik İş Konseyi ilk toplantısı, Sayın Başbakanımızın katılımlarıyla aynı tarihlerde Duşanbe’de tertiplenmiştir. Son İş Konseyi Toplantısı Sayın Cumhurbaşkanımızın 28–30 Mayıs 2009 tarihlerinde Tacikistan’ı ziyaretleri çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından tertiplenmiştir. 90’ın üzerinde Türk firması ile 200’ü aşkın Tacik firmasının katıldığı İş Konseyi’nin açılışı Sayın Cumhurbaşkanımız ve Tacikistan Cumhurbaşkanı Rahman tarafından yapılmıştır.

Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman’ın 17-18 Aralık 2012 tarihlerinde Türkiye’yi ziyareti vesilesiyle Konya'da gerçekleştirilen Türkiye-Tacikistan İş Forumu’na yaklaşık 700 Türk ve Tacik işadamı katılmıştır.

Tacik tarafına ikili planda şimdiye kadar Türk Eximbank kredisi, TİKA ve diğer kuruluşlarımızın yardımları dahil toplamda yaklaşık 91 milyon ABD Dolar tutarında mali destek ve karşılıksız yardımda bulunulmuştur.

(*) Son güncelleme 13.01.2017

Pazartesi - Cuma

09:00 - 13:00 / 14:00 - 17:00

Konsolosluk Şubesi'nin müracaat kabul saatleri 10:00-12:00 ve 14:00-16:00'dır.
8.3.2013 9.3.2013 Uluslararası Kadınlar Günü
21.3.2013 25.3.2013 Nevruz Bayramı
1.5.2013 2.5.2013 Uluslararası İşçiler Günü
9.5.2013 10.5.2013 Zafer Günü
27.6.2013 28.6.2013 Milli Vahdet Günü
9.9.2013 10.9.2013 Bağımsızlık Günü
6.11.2013 7.11.2013 Anayasa Günü
24.11.2013 26.11.2013 Bayrak Günü
1.1.2014 2.1.2014 Yılbaşı