Türkiye-Tacikistan Ekonomik ve Ticari İlişkileri, 30.1.2019

Türkiye’nin Tacikistan’la ekonomik ve ticari ilişkileri, 1992-1997 yılları arasında Tacikistan’da yaşanan iç savaş nedeniyle diğer Orta Asya ülkelerine kıyasla daha yavaş gelişmiştir. Bununla birlikte, ülkenin yeniden istikrara kavuşmasının ardından, bu sahada düzenli ve kaydadeğer gelişmelere tanık olunmuştur.

Türkiye, Tacikistan verilerine göre, 2018 yılı sonu itibarıyla 400 milyon doları aşan ticaret hacmiyle, Rusya, Kazakistan ve ÇHC’nin ardından Tacikistan’ın dördüncü büyük ticaret ortağıdır. Tacikistan’ın ihracatında ise ikinci sırada yer almaktadır. Tacikistan özellikle alüminyum ve pamuk tedarikinde ülkemiz için önemli bir ortak konumundadır. Ülkemizin Tacikistan’a ihracatında ise muhtelif gıda ürünleri, tekstil, otobüs, plastik ve kimyasal mamuller ile inşaat malzemeleri öne çıkmaktadır.

Türkiye son 5 yıl itibarıyla Tacikistan’da 5. büyük yabancı yatırımcı konumundadır. Son 10 yıllık dönemde Türk firmalarınca Tacikistan’da gerçekleştirilen yatırımların tutarı 200 milyon doları geçmiştir. Firmalarımız Tacikistan’da ağırlıklı olarak inşaat ve taahhüt, inşaat malzemeleri, tekstil, halıcılık, mobilya üretimi, otomotiv, kozmetik, gıda ve ticaret sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Türkiye, 2018 yılı yatırımlarında ise ÇHC’nin ardından 2. sıradadır.

Tüm bölgede iş kalitesiyle öne çıkan Türk müteahhitlik firmaları, Tacikistan’da da çok sayıda projeyi başarıyla hayata geçirmişlerdir. Özellikle yabancı finans kuruluşları tarafından finanse edilen, uluslararası standartlardaki projelere ilgi gösteren firmalarımızın bugüne kadar Tacikistan’da üstlendiği projelerin sayısı 50’ye yaklaşmış, toplam değeri ise 600 milyon doları aşmıştır.

İki ülke arasında 1993 yılında imzalanan Ticari ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması uyarınca tesis edilen Türkiye-Tacikistan Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) IX. Dönem Toplantısı 15-17 Şubat 2017 tarihlerinde Duşanbe’de gerçekleştirilmiştir. Ekonomik alanda ayrıca Kara Ulaştırması Karma Komisyonu ve DEİK İş Konseyi mekanizmaları mevcuttur.

Türkiye’den Tacikistan’a yapılan taşımacılığın önemli bir bölümü Türkiye-İran-Türkmenistan-Özbekistan-Tacikistan karayolu hattı kullanılmak suretiyle sağlanmaktadır. Daha az tercih edilmekle birlikte, alternatif güzergâh ise Gürcistan-Azerbaycan-Kazakistan/-Türkmenistan-Özbekistan-Tacikistan demiryoludur. Coğrafi uzaklık nedeniyle iki ülke arasındaki taşımacılık masrafları yüksektir.

Türkiye ile Tacikistan arasında hava taşımacılığı 1995 tarihli Hava Ulaştırma Anlaşması (HUA) uyarınca gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, THY, İstanbul-Duşanbe güzergâhında haftada 3 frekans tarifeli sefer düzenlemektedir. Aynı güzergâhta Somon Air’in de haftada 3 tarifeli uçuşu bulunmaktadır. Mevcut frekans sayısının karşılıklı olarak artırılması için Mutabakat Muhtırası imzalanmış, ancak henüz uygulamaya geçilmemiştir.

Tacik tarafına ikili planda şimdiye kadar Türk Eximbank kredisi, TİKA ve diğer kuruluşlarımızın yardımları dahil, toplamda yaklaşık 93 milyon dolar tutarında mali destek ve karşılıksız yardımda bulunulmuştur. TİKA, 1995-2018 yılları arasında Tacikistan’a yaklaşık 21 milyon dolar tutarında resmi kalkınma yardımı yapmıştır.

Son Güncelleme: Ocak 2019

Ali Rifat Köksal Ambassador
Monday - Friday

09:00 - 13:00 / 14:00 - 17:00

Visa application hours: 10:00 am to 12:00 pm
3/8/2013 3/9/2013
3/21/2013 3/25/2013
5/1/2013 5/2/2013
5/9/2013 5/10/2013
6/27/2013 6/28/2013
9/9/2013 9/10/2013
11/6/2013 11/7/2013
11/24/2013 11/26/2013
1/1/2014 1/2/2014